Πέμπτη, 16 Μαρτίου 2017

Απομυθοποιώντας το κρασί... Μέρος Ένατο

Διαγωνισμοί και βραβεία

Τι σημαίνει "βραβευμένο κρασί"; 
Πότε και πως ένα κρασί παίρνει ένα μετάλλιο; 
Ποιος αποφασίζει αν ένα κρασί αξίζει αυτό χάλκινο, ασημένιο ή χρυσό αυτοκόλλητο που φέρει επάνω του; 
Αυτά τα αυτοκόλλητα παρακινούν ή όχι τον καταναλωτή να αγοράσει ένα κρασί;
Μπορούμε να εμπιστευόμαστε τους διαγωνισμούς οίνου;
Γιατί τα μεγάλα κρασιά δεν παίρνουν ποτέ μέρος σε διαγωνισμούς;
Τα ερωτήματα αυτά λίγο - πολύ έχουν απασχολήσει κατά καιρούς όλους τους οινόφιλους.
Μια συνηθισμένη ημέρα σε ένα διαγωνισμό κρασιού.
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από τους διαγωνισμούς οίνου. 
Ποιος τους διοργανώνει; 
Οι διοργανωτές των διαγωνισμών μπορεί να είναι από διοργανωτές εκθέσεων για τον οίνο μέχρι τον ειδικό τύπο, ακόμη και απλοί οινόφιλοι. Αυτό που μετράει όμως είναι κυρίως 
     α) η εμβέλειά τους,
     β) η σύνθεση της κριτικής επιτροπής και
     γ) οι κανονισμοί.
Υπάρχουν λοιπόν διαγωνισμοί τοπικοί, εθνικοί και διεθνείς, με τους τελευταίους να έχουν περισσότερο κύρος μιας που συγκεντρώνουν μεγαλύτερο όγκο κρασιών και ο ανταγωνισμός είναι πιο μεγάλος. 
Όσο αναφορά τη σύνθεση της κριτικής επιτροπής, συνήθως αποτελείτε από ανθρώπους του χώρου του κρασιού οινοποιούς, οινολόγους, οινογράφους, επαγγελματίες στο χώρο του οίνου κλπ. Φυσικά όσο μεγαλύτερο κύρος έχει ένας διαγωνισμός προσελκύει και πιο εξειδικευμένους κριτές, και μεγαλύτερο αριθμό κρασιών (ειδικά οι δύο μεγαλύτεροι διαγωνισμοί αυτός του περιοδικού Decanter και o IWC, International Wine Challenge).
Αυτοκόλλητα βράβευσης από τον διαγωνισμό του Decanter.
Μία κοινή παρερμηνεία είναι ότι αν ένα μπουκάλι έχει διακριθεί σε κάποιο διαγωνισμό με κάποιο μετάλλιο τότε είναι κάποιο είδος Ολυμπιονίκη που ανεβαίνει στο βάθρο, όπως και στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Όμως ο χώρος του κρασιού δεν είναι χώρος πρωταθλητισμού. Όποιος βλέπει την ενασχόληση με το κρασί σαν ένα πρωτάθλημα νομίζω ότι χάνει όλη την ουσία. Αν απορρίψουμε τα κρασιά με τα προφανή σφάλματα τότε οι έννοιες καλύτερο - χειρότερο στο κρασί δεν είναι απόλυτες, είναι σχετικές. Έχουν μεν να κάνουν με κάποια δειγματοληπτικά στοιχεία (χρώμα του κρασιού, οσμή, γεύση), αλλά από την άλλη έχουν να κάνουν με τις προσωπικές προτιμήσεις των δοκιμαστών. 
Έτσι στην πραγματικότητα αυτοί οι διαγωνισμοί λειτουργούν περισσότερο σαν ένα σύστημα επιβράβευσης, επιβραβεύοντας οποιοδήποτε κρασί ξεπερνά ένα συγκεκριμένο επίπεδο ποιότητας, παρά σαν "πρωταθλήματα". Αυτό σημαίνει ότι ούτε η κρίση της επιτροπής και η βράβευση δεν αποτελεί εγγύηση ότι το κρασί θα αρέσει σε όλους τους καταναλωτές. Έτσι λοιπόν δεν είναι περίεργο να τύχει κάποιο κρασί που έχει βραβευθεί να μην είναι της αρεσκείας μας, παρότι αυτό ίσως αυξάνει τις αμφιβολίες κάποιων για την εγκυρότητα των διαγωνισμών.

Οι δοκιμές στους διαγωνισμούς είναι τυφλές. 

Πόσο καλό όμως πρέπει να είναι ένα κρασί για να διακριθεί σε ένα διαγωνισμό; Αυτή η απάντηση δεν έχει μία συγκεκριμένη απάντηση. Εξαρτάται τόσο από την κριτική επιτροπή, όσο και από τους κανονισμούς του διαγωνισμού. Στο διαγωνισμό του Decanter το 2015 συμμετείχαν 16.062 κρασιά από όλο τον κόσμο. Αξιολογήθηκαν 15.928 κρασιά, τα υπόλοιπα απορρίφθηκαν γιατί είχαν κάποιο σφάλμα. Από αυτά διακρίθηκαν το 67%. Περίπου 25% κατάφεραν να πάρουν χάλκινο, 30% ασημένιο και 12% χρυσό μετάλλιο. Ο IWC δεν δίνει επίσημα στοιχεία για τον αριθμό των κρασιών αλλά ανεπίσημες πληροφορίες λένε ότι κι εκεί το ποσοστό των βραβευμένων κρασιών είναι της τάξης του 60%-80% αναλόγως τη χρονιά.

Και στους δύο διαγωνισμούς η διαδικασία της αξιολόγησης είναι ακολουθεί αυστηρούς κανονισμούς και το επίπεδο είναι πολύ υψηλό. Οι κριτικές επιτροπές αποτελούνται από εκατοντάδες επαγγελματίες στο χώρο του κρασιού, στους οποίους δίνονται συγκεκριμένες οδηγίες και τέλος όλες οι δοκιμές είναι τυφλές, έτσι ώστε ο δοκιμαστής να μην γνωρίζει ακριβώς πιο κρασί δοκιμάζει κάθε φορά. Αυτή η αυστηρή διαδικασία δίνει τη δυνατότητα να διακριθούν ακόμη και άγνωστα κρασιά. Μία τέτοια διάκριση όμως είναι κάτι παραπάνω από μία αναγνώριση των κόπων του παραγωγού και του οινολόγου. Είναι ένα ισχυρό εργαλείο Marketing, μιας που μιας που ανεβάζει το κύρος του κρασιού και μπορεί να το βοηθήσει να διεισδύσει σε νέες αγορές.  
Το να έχεις να κατηγοριοποιήσεις τόσο μπουκάλια και μετά να τα δοκιμάσεις είναι λίγο αγχωτικό.
Θα μπορούσαν να γίνουν τα κριτήρια για τις βραβεύσεις πιο αυστηρά έτσι ώστε να βραβεύεται ένα μικρότερο ποσοστό κρασιών; Σίγουρα ναι, και μία τέτοια κίνηση ίσως έδινε μεγαλύτερο κύρος στις βραβεύσεις, από την άλλη όμως κάτι τέτοιο θα μείωνε τον αριθμό των συμμετοχών. Η μείωση όμως του αριθμού των συμμετοχών θα σήμαινε και μείωση των εσόδων των εταιριών που συνήθως βρίσκονται πίσω από τους διαγωνισμούς, μιας που για κάθε κρασί που στέλνει ο παραγωγός στο διαγωνισμό υπάρχει μία χρέωση (π.χ. τα έσοδα του Decanter από τον διαγωνισμό του 2015 ήταν κοντά στα 2.000.000€). Η πολιτική των περισσότερων βραβείων ικανοποιεί τόσο τους παραγωγούς όσο και το περιοδικό.
Πέραν όμως των εσόδων αυτών, υπάρχουν και τα έσοδα από τα αυτοκόλλητα σήματα με το βραβείο που μπορεί να αγοράσει ένας παραγωγός για να βάλει πάνω στο κρασί του. Οι διοργανωτές του IWC πουλάνε περίπου 50€ το ρολό των 1000 αυτοκόλλητων (υπάρχει μία έκπτωση της τάξης του 40% αν κάποιος παραγωγός αγοράσει 244 ρολό των 1000). Μειώνοντας τα βραβευμένα κρασιά μειώνονται δραματικά και τα αυτοκόλλητα που μπορεί να πουληθούν. 
Παρασημοφορημένοι στρατηγοί της Βορείου Κορέας. Μην κάνετε τα μπουκάλια σας έτσι, είναι το λιγότερο αντιαισθητικό.
Ορισμένοι παραγωγοί από την άλλη χαίρονται να βάζουν όσο περισσότερα αυτοκόλλητα μπορούνε πάνω στη φιάλη για να αποδείξουν την ποιότητα των κρασιών τους με αποτέλεσμα κάποιες φιάλες κρασιού να μοιάζουν με παρασημοφορημένους στρατηγούς της Βορείου Κορέας. Πέραν του αντιαισθητικού του θέματος, προσωπικά μία τέτοια κίνηση μου βγάζει ένα άγχος του παραγωγού να πείσει για την ποιότητα του κρασιού του. Από την άλλη όμως υπάρχουν πολλοί παραγωγοί που βραβεύονται και απλά ανακοινώνουν τη βράβευσή τους χωρίς να μπαίνουν στη διαδικασία να κολλήσουν κανένα αυτοκόλλητο στις φιάλες των κρασιών τους.

Συμπερασματικά, οι διαγωνισμοί αυτοί δεν είναι κάποιο είδος πρωταθλήματος. Το κύρος τους είναι συνήθως ανάλογο των κανονισμών και της σύνθεσης της επιτροπής, με τους διεθνείς διαγωνισμούς να θεωρούνται εγκυρότεροι. Παρόλα αυτά, το κάθε βραβείο εξασφαλίζει μόνο την ποιότητα του κρασιού το οποίο έχει αποσταλεί προς κρίση από τον παραγωγό τη δεδομένη στιγμή. Κανένας δεν εγγυάται ότι το κρασί που θα πάει στο διαγωνισμό είναι το ίδιο με αυτό που θα βρείτε στην τοπικά κάβα σας μετά από 6-7 μήνες, μιας που το κρασί είναι κάτι ζωντανό και εξελισσόμενο, ούτε ότι ένα βραβευμένο κρασί θα πρέπει σώνει και καλά να είναι της αρεσκείας σας. Επίσης κανένας δεν μπορεί να σας διαβεβαιώσει ότι δεν υπάρχει κάποια κακόβουλη πράξη του παραγωγού για να ξεγελάσει την κριτική επιτροπή. Με λίγα λόγια το αυτοκόλλητο μίας βράβευσης πάνω σε μια φιάλη κρασιού είναι ενδεικτικό και όχι αποδεικτικό της ποιότητας. Ο έξυπνος καταναλωτής δεν αγοράζει με βάση τα αυτοκόλλητα, αλλά με βάση τις προσωπικές του προτιμήσεις.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου