Τρίτη, 17 Μαρτίου 2015

Πως διαβάζουμε την ετικέτα μίας φιάλης κρασιού (μέρος τρίτο και τελευταίο)

Μετά τις ετικέτες των Ελληνικών και τις ετικέτες των Γαλλικών κρασιών ας περάσουμε στο τρίτο μέρος αυτού του άρθρου και ας προσπαθήσουμε να αποκωδικοποιήσουμε τις ετικέτες των Ιταλικών κρασιών, των Ισπανικών κρασιών και των κρασιών του Νέου Κόσμου.

Ιταλία

Οι ιταλικές ετικέτες κρασιού είναι από τις ευκολότερες να αποκωδικοποιηθούν. Οι βασικές ενδείξεις σε μία ετικέτα Ιταλικού κρασιού είναι οι ακόλουθες:
1. Εμπορική ονομασία του κρασιού
2. Appellation/τύπος σταφυλιού
3. Όνομα της οινοποιείου
4. Περιοχή
5. Κατάταξη (DOC, DOCG, IGT)
6. Έτος παραγωγής
7. Περιεκτικότητα σε αλκοόλ
Μία τυπική ετικέτα Ιταλικού κρασιού. 
Η ιδιαιτερότητα των Ιταλικών κρασιών είναι ότι μπορούν να πάρουν αντλήσουν την ονομασία τους με τρεις τρόπους;
α) Από την ποικιλία του σταφυλιού από την οποίο παράγεται το κρασί. (π.χ. Montepulciano d’Abruzzo ή Sagrantino di Montefalco, Vino Nobile di Montepulciano, το πρόθεμα Vino Nobile το έχουν κρασιά που παράγονται από την ποικιλία Sangiovese). Τα κρασιά αυτά πρέπει να είναι μονοποικιλιακά.
β) Από την περιοχή στην οποία παράγεται το κρασί (π.χ. Chianti το οποίο πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 80% κρασί από την ποικιλία Sangiovese). Καθώς οι γεωγραφικές περιοχές έχουν μεγάλη έκταση, σε αυτά τα κρασιά η κατάταξη είναι λιγότερο αυστηρή.
γ) Από την εμπορική ονομασία τους (π.χ. Sassicaia). Αυτά τα κρασιά συνήθως παράγονται από ιταλικές και μη ιταλικές ποικιλίες σταφυλιών.

Ποιοτικά, οι κατηγορίες στις οποίες κατατάσσονται τα Ιταλικά κρασιά, είναι οι ακόλουθες:
  • DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) Είναι η ανώτερη ποιότητα Ιταλικών κρασιών. Υπάρχουν αυστηροί περιορισμοί τόσο γεωγραφικοί, όσο στην παραγωγή του κρασιού (στρεμματική απόδοση, ποικιλίες σταφυλιών, χρώμα, άρωμα, γεύση, περιεκτικότητα σε αλκοόλ, οξύτητα, παλαίωση κλπ). Τα κρασιά αυτά περνούν από τυφλή γευστική δοκιμή και χημική ανάλυση πριν την εμφιάλωση για να διασφαλισθεί όσο το δυνατόν περισσότερο η ποιότητά τους.
  • DOC (Denominazione di Origine Controllata) το αντίστοιχο των δικών μας Π.Ο.Π. οίνων. Προέρχονται από σταφύλια συγκεκριμένων περιοχών και έχουν και αυτά αρκετούς από τους παραπάνω περιορισμούς. Δεν περνάνε όμως από τυφλές γευστικές δοκιμές ή χημικές αναλύσεις πριν την εμφιάλωση. Από το 2010 οι οίνοι DOCG και DOC ονομάζονται πλέον DOP  (Denominazione di Origine Protetta).
  • IGT (Indicazione Geografica Tipica) το αντίστοιχο των δικών μας Π.Γ.Ε. οίνων, Κρασιά που παράγονται σε συγκεκριμένες περιοχές από συγκεκριμένες ποικιλίες σταφυλιών αλλά με λιγότερους περιορισμούς από τα DOC. Από το 2010 ονομάζονται IGP (Indicazione Geografica Protetta)
  • Vini Varietali, το αντίστοιχο των δικών μας ποικιλιακών οίνων. 
  • Vino da Tavola, το αντίστοιχο των δικών μας επιτραπέζιων οίνων. Δεν επιτρέπεται αν αναφέρουν έτος ή ποικιλία ή γεωγραφική περιοχή.
Κάθε τύπος κρασιού επιτρέπετε να φέρει διαφορετικές ενδείξεις. Οι οινικές περιοχές της Ιταλίας που έχουν Ένδειξη Προέλευσης (Denominazione) είναι 332 με ενδείξεις DOC και 73 με ενδείξεις DOCG που συνολικά αντικαταστάθηκαν από 405 με ενδείξεις DOP. Οι ενδείξεις IGT/IGP είναι 118. 
Στους οίνους DOP μπορεί να βρούμε επιπλέον τις ενδείξεις:
  • Classico, δηλώνει το παλαιότερο και πιο ιστορικό τμήμα μίας οινοπαραγωγικής περιοχής.
  • Superiore, δηλώνει οίνους με υψηλότερο αλκοολικό βαθμό από το κανονικό, που παράγονται από αμπελοτόπια με μικρότερη στρεμματική απόδοση. Θεωρούνται οίνοι ανώτερης ποιότητας.
  • Riserva, δηλώνει οίνους που έχουν παλαιωθεί κατ' ελάχιστον για μία χρονική περίοδο που όμως διαφέρει για κάθε είδος οίνου. 
Ακολουθεί ένα σύντομο γλωσσάρι ενδείξεων που μπορεί να βρει κάποιος στις ετικέτες των Ιταλικών κρασιών.

Poggio Λόφοι, Πλαγιές
Tenuta Γη, περιοχή στην οποία παράγονται τα σταφύλια
Vigneto Αμπελώνας
Castello Παραπλήσια της ένδειξης chateau στα Γαλλικά κρασία, σημαίνει κάστρο και κτήμα. Πολλά από τα Ιταλικά Castello έχουν κάποια σχέση με κάποιο κάστρο.
Cascina Οινοποιείο
Cantina Οινοποιείο
Fattoria Φάρμα, Κτήμα που παράγει κρασί
Azienda Εταιρία

Ισπανία

Οι ετικέτες των Ισπανικών κρασιών είναι απλές και είναι εξίσου εύκολο να αποκωδικοποιηθούν με αυτές των Ιταλικών. Στην Ισπανία υπάρχουν τρεις κατηγορίες κρασιών:
  • Vino de mesa, δηλαδή επιτραπέζιοι οίνοι
  • Vino de la tierra, δηλαδή οίνοι Π.Γ.Ε. 
  • vino de calidad, δηλαδή οίνοι ποιότητας (το αντίστοιχο των δικών μας οίνων Π.Ο.Π.). Οι οίνοι ποιότητας χωρίζονται σε οίνους DO (Denominaciones de Origen) και οίνους DOC (Denominaciones de Origen Calificada). Οι οίνοι DO παράγονται σε περιοχές La Mancha, Ribera del Duero κλπ. ενώ οι οίνοι DOC μόνο στις περιοχές Rioja και Priorato. 
Μια τυπική ετικέτα Ισπανικού κρασιού
Οι βασικές ενδείξεις που υπάρχουν στις ετικέτες των κρασιών, πέρα από την κατάταξη των οίνων είναι οι ακόλουθες: 
  • Quality: Ουσιαστικά έχει να κάνει με την παλαίωση και την ωρίμανση του κρασιού.
  • Bodega: Το όνομα του αμπελώνα.
  • Region: Η γεωγραφική περιοχή που παράγονται τα σταφύλια.
  • Varietal: Η ποικιλία του σταφυλιού που χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή του κρασιού.
  • Vintage: Το έτος παραγωγής του κρασιού.
Αυτό που κάνει τις Ισπανικές ετικέτες κρασιών να διαφέρουν από τις υπόλοιπες είναι οι ενδείξεις ωρίμανσης/παλαίωσης του κρασιού:
  • Joven: Σημαίνει "νεαρό" κρασί, που δεν έχει περάσει παλαίωση. Πίνεται φρέσκο και δε χρειάζεται παλαίωση/ωρίμανση. 
  • Semi-crianza, roble, fermentada en barrica, ‘x’ meses en barrica: Όλοι αυτοί οι όροι αναφέρονται σε κρασιά που έχουν περάσει από δρύινα βαρέλια για μερικούς μήνες. Είναι ζωντανά κρασιά με ελαφρύ σώμα και προτιμούνται από αυτούς που δεν μπορούν τα έντονα κρασιά.
  • Crianza: Κρασί που παλαιώνει/ωριμάζει για τουλάχιστον 2 χρόνια εκ των οποίων τουλάχιστον 6 μήνες σε βαρέλι και τουλάχιστον 18 μήνες στο μπουκάλι. Τα κρασιά αυτά έχουν περισσότερο σώμα και αρκετή οξύτητα, κάτι που τα κάνει κατάλληλα να συνδυαστούν με βαριά φαγητά, ψητά κρέατα και πλούσιες σάλτσες.
  • Reserva: Κρασί που παλαιώνει/ωριμάζει για τουλάχιστον 3 χρόνια εκ των οποίων τουλάχιστον 12 μήνες σε βαρέλι και τουλάχιστον 24 μήνες στο μπουκάλι. Καθώς έχουν μακρύτερη παλαίωση έχουν μεγαλύτερη συμπύκνωση και πιο βελούδινες τανίνες. Συνοδεύουν άριστα ψητά κρέατα.
  • Gran Reserva: Κρασί που παλαιώνει/ωριμάζει για τουλάχιστον 5 χρόνια εκ των οποίων τουλάχιστον 24 μήνες σε βαρέλι και τουλάχιστον 36 μήνες στο μπουκάλι. Θεωρούνται κρασιά υψηλής ποιότητα ειδικά τα τελευταία χρόνια που δίνεται μεγάλη βαρύτητα στην σωστή παλαίωση των οίνων.
Ακολουθεί ένα σύντομο γλωσσάρι ενδείξεων που μπορεί να βρει κάποιος στις ετικέτες των Ισπανικών κρασιών.

Añejo Παλαιωμένο
Boca  Στόμα
Bodega Οινοποιείο ή Κελάρι οίνου
Consejo regulador Ανεξάρτητη αρχή που ελέγχει και εφαρμόζει τη συμμόρφωση στις προδιαγραφές ποιότητας
Cosecha Σοδειά
Denominación e Origen de Pago Κατηγορία ποιότητας κρασιού από επιλεγμένους αμπελώνες
Embotellado Εμφιάλωση
Fermentacíon Αλκοολική Ζύμωση
Fruta Madura Ώριμα φρούτα, χαρακτηρίζει όψιμες σοδειές
Meses en Barrica  Μήνες στο βαρέλι
Meses en Botella Μήνες στο μπουκάλι
Mezcla Πολυποικιλιακός οίνος
Roble Δρύς, δρύινο βαρέλι
Rosado Rosé
Semi-dulce  Ημίγλυκο
Semi-seco Off-Dry, ελαφρώς γλυκύς οίνος.
Sin cosecha  Non Vintage, κρασιά που προέρχονται από ανάμιξη κρασιών από διάφορες χρονιές, οπότε δεν έχουν χρονολόγηση
Uva Σταφύλι
Vendimia Έτος σοδειάς, έτος παραγωγής
Viñedo Αμπελώνας
Vino Blanco Λευκός οίνος
Vino de Calidad con Indicación Geográfica(VCIG)  Επιτραπέζιος οίνος από συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή
Vino de la Tierra Οίνος της γης, ουσιαστικά σημαίνει κρασί που περιμένει να πάει ένδειξη DO

Νέος Κόσμος

Οι ετικέτες των κρασιών του νέου κόσμου είναι οι απλούστερες που υπάρχουν. Δίνεται κυρίως έμφαση στο όνομα του παραγωγού και στις ποικιλίες του σταφυλιού από τις οποίες παράγεται το κρασί. Οι κυριότερες ενδείξεις, πέρα από το όνομα του παραγωγού και την ποικιλιακή σύνθεση του κρασιού, είναι η εμπορική ονομασία του κρασιού, η χώρα παραγωγής, η ακριβής περιοχή παραγωγής, η περιεκτικότητα σε αλκοόλ, ο όγκος της φιάλης και η διεύθυνση του οινοποιείου.
Μια τυπική ετικέτα κρασιού του νέου κόσμου.
Για περισσότερες πληροφορίες για τις διαφορές παλαιού και νέου κόσμου μπορείτε να δείτε και το σχετικό video.

Κάπου εδώ τελειώνει τρίτο και τελευταίο μέρος αυτού του άρθρου. Μπορεί το άρθρο να ήταν μεγάλο και κουραστικό, μπορεί να μην κάλυψε όλες τις οινοπαραγωγικές χώρες του παλαιού κόσμου αλλά παρόλα αυτά είναι μια καλή αφετηρία για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει να διαβάζει σωστά τις περισσότερες ετικέτες ελληνικών και ξένων κρασιών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου