Μεγάλες Μέρες Νεμέας 2014, μία ρετροσπεκτίβα (μέρος δεύτερο).

Τα οινοποιεία που επισκεφθήκαμε

Δυστυχώς ο χρόνος των δυο ημερών δε φθάνει για να επισκεφθεί κανείς όλα τα οινοποιεία της περιοχής. Οπότε περιοριστήκαμε στο να επισκεφθούμε μόνο έξι από τα σαράντα, ελπίζοντας ότι του χρόνου θα επιστρέψουμε για να επισκεφθούμε ακόμη περισσότερα.
Το πρώτο οινοποιείο που επισκεφθήκαμε ήταν η Οινοποιεία Λαυκιώτη που ήταν λίγο έξω από τη Νεμέα, στις Αρχαίες Κλεωνές.
Η είσοδος στο οινοποιείο Λαυκιώτη

Ο πανέμορφος χώρος των οινογευσιγνωσιών.

Δοκιμάζοντας...
και ξαναδοκιμάζοντας...

Ο χώρος των οινογευσιγνωσιών στο οινοποιείο είναι από τους επόμενουςους και ταυτόχρονα έχει την καλύτερη θέα από όσα οινοποιεία επισκεφθήκαμε. Βλέπωντας τον τόσο όμορφο χώρο, σκεφθήκαμε ότι αν είχε αναπτυχθεί ο οινοτουρισμός στην περιοχή και υπήρχαν ξενώνες στο οινοποιείο θα ήταν σίγουρα γεμάτοι όλο το χρόνο. 
Η φιλοξενία από τις δύο ξαδέρφες Λαυκιώτη ήταν κάτι παραπάνω από υποδειγματική. Δοκιμάσαμε όλα τα κρασιά του κτήματος, που έχουν εξαιρετικό λόγο τιμής προς απόδοση, αλλά αυτό που μας εντυπωσίασε περισσότερο ήταν το Αγιώνυμο, μία στιβαρή τυπική Νεμέα. 

Το επόμενο οινοποιείο που επισκεφθήκαμε ήταν το Κτήμα Παπαϊωάννου, όπου μια ξαφνική βροχή μας ανάγκασε να μείνουμε για πολύ ώρα. Κι εκεί δοκιμάσαμε όλα τα κρασιά του κτήματος και συζητήσαμε με τον παραγωγό Θανάση Παπαϊωάννου για όλα, για τα αμπέλια, τη διαδικασία της οινοποίησης, την εμπορία του οίνου αλλά και τις εξαγωγές.
Ο τρύγος συνεχιζόταν κανονικά κατά την διάρκεια των εκδηλώσεων στο Κτήμα Παπαϊωάννου.

Το οινοποιείο χρησιμοποιεί σταφύλια από τους ιδιόκτητους αμπελώνες (570 στρέμματα με βιολογική καλλιέργεια) όπου καλλιεργούνται τόσο ελληνικές, όσο και ξένες ποικιλίες (Αγιωργίτικο, Cabernet Sauvignon, Ροδίτης, Ασύρτικο, Chardonnay, Pinot Noir και άλλες)Παράγονται 20 διαφορετικές ετικέτες κρασιού, μερικές εκ των οποίων είναι ανάμεσα στα κορυφαία κρασιά της περιοχής.


Ένα ξεχωριστό κρασί...
Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει σε ένα από τα κρασιά του κτήματος που δεν αναφέρθηκε επίτηδες στο πρώτο μέρος της ρετροσπεκτίβας, λόγω της τιμής του η οποία είναι ιδιαίτερα "αλμυρή" για τα ελληνικά δεδομένα. Είναι το κορυφαίο κρασί του κτήματος, το "Terroir", ένα κρασί 100% από αγιωργίτικο που προέρχεται από επιλεγμένα αμπελοτόπια του Κτήματος (Ξηρόκαμπο και Αχλαδιά αν δεν κάνω λάθος) και παλαιώνει δύο χρόνια σε νέα δρύινα βαρέλια και ένα χρόνο στη φιάλη. Δε μπορείς να προτρέψεις κάποιον να δοκιμάσει κάτι τόσο ακριβό, αλλά αν το βρείτε μπροστά σας σε κάποια γευσιγνωσία καλό θα ήταν να το δοκιμάσετε και να το συγκρίνετε με τα υπόλοιπα κορυφαία κρασιά του κτήματος ώστε μόνοι σας να αξιολογήσετε αν αξίζει ή όχι το ποσό που ζητάει για την αγορά του.



Το επόμενο οινοποιείο που επισκεφθήκαμε ήταν το Κτήμα Αϊβαλή. Στο κτήμα μας υποδέχθηκε ο κος Αϊβαλής ο οποίος και μας φιλοξένησε υποδειγματικά. Μέσα σε λίγο χρόνο στρώθηκε το τραπέζι και μαζί με εκλεκτή παρέα (πέραν από τον Κο Αϊβαλή και την οικογένειά του ήταν οι αμπελουργοί του κτήματος, φίλοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό καθώς και ο Ted Lelekas με τον Panos Kakaviatos και το Βρετανό travel journalist και συγγραφέα, Norman Miller).  Δοκιμάσαμε τα κρασιά του κτήματος και τα καταπληκτικά εδέσματα που μας είχε ετοιμάσει η οικογένεια Αϊβαλή και συζητήσαμε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες για τη φιλοσοφία του κτήματος και τα κρασιά που παράγει. 


Η είσοδος του οινοποιείου Αϊβαλή

Στο εσωτερικό του οινοποιείου Αϊβαλή οι δεξαμενές είναι έτοιμες και περιμένουν τον τρύγο.
Τρώγωντας και δοκιμάζοντας...

Και ξανατρώγωντας και ξαναδοκιμάζοντας.


Το Κτήμα Αϊβαλή είναι ένα boutique οινοποιείο με μικρή παραγωγή που βασίζεται κυρίως στην πολύ καλή πρώτη ύλη (επιλεγμένα αμπελοτόπια σε σχετικά μεγάλο υψόμετρο, με πολύ χαμηλή στρεμματική απόδοση) για να βγάλει πολύ καλά κρασιά. Η περισσότερη και πιο σημαντική δουλειά γίνεται πρωτίστως στο αμπέλι και δευτερευόντως στο οινοποιείο. Έτσι εκμεταλλευόμενος στο έπακρο το terroir των αμπελιών του έχει καταφέρει να παράγει, κατά την προσωπική μου άποψη, τα πιο πρωτοποριακά κρασιά στην Νεμέα. Οι ερυθρές ετικέτες του Κτήματος είναι η "ΝΕΜΕΑ", το  "ΜΟΝΟΠΑΤΙ" και το «4» όλες από Αγιωργίτικο, από διαφορετικό αμπελοτόπι η καθεμία, με 16, 18 και 36 μήνες αντίστοιχα στο βαρέλι. Από λευκά έχουμε το Sauvignon Blanc, το Ασύρτικο και το Chardonnay που με την μακρά (για λευκό κρασί) εκχείλιση του κλέβει γευστικά την παράσταση. 


Ένα ιδιαίτερο κρασί του κτήματος είναι ο Αρμακάς, το οποίο δεν είχαμε την τύχη να δοκιμάσουμε αφού κάθε χρόνο παράγονται μόνο 300 μπουκάλια και για τη φετινή χρονιά έχουν εξαντληθεί. Το κρασί αυτό για τον Χρήστο Αϊβαλή αποτελούσε "ένα προσωπικό στοίχημα αλλά και η απτή απόδειξη για τη δυναμική μιας περιοχής που ακόμα έχει πολλά να προσφέρει στα οινικά δρώμενα και να αναδείξει προϊόντα παγκόσμιας κλάσης". Είναι το μόνο πολυποικιλιακό κρασί του κτήματος και συνδιάζει το Αγιωργίτικο με το Cabernet Sauvignon, to Merlot και το Malbec, όλα καλλιεργημένα στην Πελοπόννησο. Το Αγιωργίτικο προέρχεται από τη Νεμέα και τα σημεία Σικίτσα και Καλύβια. Το Cabernet.Sauvignon από το Μαλανδρένι (υψόμετρο 550μ), το Merlot από την Τεγέα (700μ) και το Malbec από την Αρχαία Επίδαυρο. Η στρεμματική απόδοση είναι 400kg/στρέμμα και τα σταφύλια δεν ποτίζονται και δεν λιπαίνονται. Περισσότερες πληροφορίες για τον Αρμακά θα βρείτε στο σχετικό άρθρο του Ted Lelekas.

Το επόμενο πρωί επισκεφθήκαμε το Οινοποιείο Σκούρας που είναι και το μεγαλύτερο και πλέον επισκέψιμο της περιοχής της Νεμέας. Ο Γιώργος Σκούρας είναι ένας σύγχρονος αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας. Όπως ο ίδιος έχει εκμυστηριευτεί στο παρελθόν, ξεκίνησε να οινοποιεί μέσα ένα γκαράζ και σήμερα έχει φτάσει να οινοποιεί 1.000.000 μπουκάλια για δική του χρήση και 500.000 μπουκάλια για άλλους παραγωγούς.  Αφού ξεναγηθήκαμε στους χώρους του οινοποιείου, δοκιμάσαμε τα κρασιά του κτήματος.
Μερικές από τις δεξαμενές του κτήματος.

Μεγάλα ξύλινα βαρέλια των 1,5 τόνων. 

Το κελάρι γεμάτο με γαλλικά βαρέλια. 

Είπαμε γεμάτο...

Μερικά μπουκάλια από σπάνιες χρονιές στο κελάρι. 


Το εντυπωσιακό τραπέζι δίπλα στην είσοδο του χώρου των δοκιμών.

Δοκιμάζοντας...

Ο Κος Σκούρας επί των επάλξεων.

Και μία αναμνηστική φωτογραφία με τον Panos Kakaviatos.
Οι χώροι του οινοποιείου είναι καταπληκτικοί, αλλά ο χώρος των γευστικών δοκιμασιών θυμίζει Ευρωπαϊκό οινοποιείο. Πέρα από της γευσιγνωσίες υπάρχει η δυνατότητα γεύματος (κατόπιν συνεννόησης) ακόμη και για ολόκληρα γκρουπ. Η φιλοξενία και εδώ ήταν υποδειγματική. Δοκιμάσαμε όλα τα κρασιά του κτήματος (για αυτά που μας εντυπωσίασαν μιλήσαμε αναλυτικά στο πρώτο μέρος της ρετροσπεκτίβας), συζητήσαμε με τον Κο Σκούρα για τη φιλοσοφία της οινοποίησης, το terroir συγκεκριμένων ετικετών και τις δυνατότητες ανάπτυξης του οινοτουρισμού τόσο στη Νεμέα, όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα.

Το επόμενο οινοποιείο που επισκεφθήκαμε ήταν το Κτήμα Νέμειον του οινολόγου και τρίτης γενιάς οινοποιού Γιώργου Βασιλείου. Ο Γιώργος Βασιλείου είναι από τους λίγους οινοποιούς της περιοχής που δεν κατάγονται από τη Νεμέα, αυτός διάλεξε την Νεμέα και όχι η Νεμέα αυτόν. Το κτήμα έχει 20 στρέμματα αμπελώνες στο Κούτσι, 35 στο Πετρί και 60 στον Ασπρόκαμπο και από αυτούς παράγει τέσσερεις ετικέτες: Το "Ροζέ", την "Νεμέα", το "Κτήμα Νέμειον" και την εμβληματική ετικέτα του οινοποιείου τον "Ηγεμών". 
Ο Κος Βασιλείου εξηγώντας μας τη φιλοσοφία του κτήματος.

Οι δεξαμενές του ισοβαρικού οινοποιείου.
Γαλλικά βαρέλια.
Πολλά βαρέλια...

Φιάλες στην παλαίωση.
Έτοιμοι για τη δοκιμή.
Το οινοποιείο του Κτήματος Βασιλείου είναι το μόνο ισοβαρικό που έχω δει στην Ελλάδα (εκμεταλλεύεται δηλαδή τη βαρύτητα και δε χρησιμοποιεί αντλίες). Τα σταφύλια έρχονται στο πρώτο επίπεδο του οινοποιείου, όπου γίνεται η διαλογή και το σπάσιμο με το χέρι και πέφτουν ένα επίπεδο πιο κάτω σε ένα ειδικό βαγονέτο που θα τα μεταφέρει στους οινοποιητές. Αφού παραμείνουν για το απαραίτητο διάστημα στους οινοποιητές, και ολοκληρωθεί η ζύμωση και απομακρυνθούν τα στέμφυλα, το κρασί πλέον θα μπει σε βαρέλια και θα μεταφερθεί στο υπόγειο κελάρι, όπου και θα γίνει η μηλογαλακτική ζύμωση και στη συνέχεια η ωρίμανση του κρασιού. 
Μία άλλη ιδιαίτερη τεχνική που ακολουθούν στο κτήμα Νέμειον είναι η αφαίμαξη (όπως έχει άτυπα μεταφραστεί στα ελληνικά ο γαλλικός όρος "saignée"), δηλαδή η δέσμευση από τις δεξαμενές στις οποίες γίνεται ερυθρή οινοποίηση, μιας συγκεκριμένης ποσότητας γλεύκους κατά τα πρώτα στάδια της εκχύλισης. Το γλεύκος που αυτό στη συνέχεια θα συνεχίσει μόνο του την διαδικασία της αλκοολικής ζύμωσης δίνοντας τελικά το ροζέ κρασί του Κτήματος. Η μέθοδος αυτή συνεισφέρει πέρα από την παραγωγή του ροζέ κρασιού και στη μεγαλύτερη συμπύκνωση του ερυθρού κρασιού που παραμένει μέσα στις δεξαμενές με τα στέμφυλα.
Στην γευσιγνωσία που ακολούθησε δοκιμάσαμε, πέρα από τα παραπάνω και τα κρασιά που παράγονται στο άλλο οινοποιείο του Κου Βασιλείου στην Αττική (Κτήμα Βασιλείου). Το μεσημέρι απολαύσαμε στο οινοποιείο ένα Σπιτικό Γεύμα του Τρύγου, συνδυασμένο με τους οίνους του Κτήματος Βασιλείου και του Κτήματος Νέμειον. Παρά τις αντιξοότητες και τα απρόβλεπτα (μία μπόρα που κράτησε αρκετή ώρα και μία μικρο-πυρκαγιά που έπιασε στους χώρους του οινοποιείου) κι εδώ η φιλοξενία ήταν υποδειγματική. Το γεύμα, πραγματικά παραδοσιακό και σπιτικό, συνδυάστηκε άψογα με τα κρασιά του κτήματος.

Τέλος το απόγευμα της Κυριακής (και τελευταίας μέρας των εκδηλώσεων) κουρασμένοι και αποκαμωμένοι επισκεφθήκαμε στο Κούτσι της Νεμέας τη Σεμέλη Οινοποιητική, ένα οινοποιείο κτισμένο στα ευρωπαϊκά πρότυπα, με ξενώνες και εστιατόριο. Το μέγεθος του οινοποιείου πραγματικά τεράστιο και οι χώροι εντυπωσιακοί. Στην τεράστια σάλα του οινοποιείου δοκιμάσαμε τα κρασιά του κτήματος.
Μία (ή καλύτερα μισή γιατί έχει άλλες τόσες από την άλλη μεριά) από τις τέσσερις σειρές από δεξαμενές.

Ο χώρος των δοκιμών.
Η θέα από το Κούτσι είναι μαγευτική, ακόμη και μετά τη βροχή.

Ο αμπελώνας της εταιρείας, στην περιοχή Νεμέας, βρίσκεται στο Κούτσι, όπως και το οινοποιείο της και αριθμεί 100 ιδιόκτητα στρέμματα, που συμπληρώνονται με 400 επιπλέον, ιδιοκτησίας συνεργαζόμενων αμπελουργών, που προμηθεύουν τη Σεμέλη με σταφύλι από το Κούτσι, τον Ασπρόκαμπο, το Καστράκι και την Αρχαία Νεμέα. Πέρα από τα κρασιά του κτήματος κάποιος μπορούσε να προμηθευθεί από το οινοποιείο και βιολογικά προϊόντα από σταφύλι της εταιρίας "Η Σοφία της Φύσης", η οποία βρίσκεται λίγα μέτρα πιο κάτω από τη Σεμέλη Οινοποιητική.

Κάπου εδώ τελείωσε η τριήμερη περιπλάνηση μας στην Νεμέα. Κατεβαίνοντας από το λόφο Κούτσι περάσαμε να αποχαιρετήσουμε τον Χρήστο Αϊβαλή, του το χρωστούσαμε από την προηγούμενη ημέρα, και πήραμε το δρόμο της επιστροφής. Μετά από 540 χιλιόμετρα και άλλα 13 διόδια επιστρέψαμε στην Κατερίνη. 
Τι μας έμεινε από αυτές τις εκδηλώσεις;

  • Αποκτήσαμε μία συνολική άποψη για τον αμπελώνα της Νεμέας. 
  • Γνωρίσαμε τους ανθρώπους που παράγουν τα κρασιά και τη φιλοσοφία τους. Συζητήσαμε, ανταλλάξαμε απόψεις και τελικά μπορώ να πω ότι κάποιοι από αυτούς μας κέρδισαν με την ανοιχτοσύνη τους.
Αυτό το δεύτερο ήταν και το πιο σημαντικό. Έβλεπες ανθρώπους να είναι διατεθιμένοι να μιλήσουν μαζί σου, να σου εξηγήσουν, να σου δείξουν. Και αυτό είναι που τελικά κερδίζεις, την προσωπική επαφή. Δεν νομίζω ότι ήταν συμπτωματικό ότι οι παραγωγοί που ήταν οι πιο ανοιχτοί στην επικοινωνία με το κοινό, ήταν αυτοί που παρήγαγαν τα καλύτερα κρασιά. Προφανώς ήταν σίγουροι για τη δουλειά τους και δεν είχαν τίποτα να φοβηθούν.

Είμαι σίγουρος ότι και του χρόνου θα είμαστε στη Νεμέα τόσο για τα κρασιά, όσο και για τους ανθρώπους...

Το πρώτο μέρος της ρετροσπεκτίβας μπορεί να βρεθεί εδώ.

Σχόλια